Khóc dạ đề là gì — và không là gì
Định nghĩa kinh điển ("quy tắc số ba" của Wessel) mô tả tiếng khóc hơn ba giờ mỗi ngày, hơn ba ngày mỗi tuần, kéo dài hơn ba tuần — ở một em bé khỏe mạnh, bú tốt và lớn đều. Thường bắt đầu ở những tuần đầu, đạt đỉnh quanh tuần thứ sáu và dịu đi trước ba-bốn tháng.
Dù dân gian gắn với chuyện bụng dạ, khóc dạ đề không phải một bệnh được xác định; nhi khoa coi nó là cực điểm của tiếng khóc bình thường ở trẻ nhỏ, dồn vào chiều muộn và buổi tối — những giờ cha mẹ gọi là giờ quấy. Nó không phải: lỗi của bạn, dấu hiệu sữa xấu, hay điều một thói quen hoàn hảo đã ngăn được.
Điều thực sự giúp
Không gì tắt được khóc dạ đề. Mục tiêu thực tế là hạ cường độ, từng công cụ một:
- Chuyển động nhịp nhàng — đi bộ, đung đưa, nhún nhẹ trên đôi chân. Nhịp đơn điệu, không phải giải trí.
- Ôm sát, ngực kề ngực, hay địu bằng khăn; hơi ấm và áp lực điều hòa.
- Mút — ti mẹ, ti giả hay ngón tay sạch.
- Âm thanh dày liên tục — phần tiếp theo.
- Đổi khung cảnh: ra ban công hay xuống phố khởi động lại tất cả, kể cả bé.
- Đổi ca. Khóc dạ đề là môn thể thao cho hai người trở lên; chuyền tay trước khi kiệt sức là kỹ thuật, không phải thất bại.
Âm thanh vào chỗ nào
Giữa cơn khóc dữ, bản ru êm hiếm khi chạm tới — bé không nghe được gì ngoài giọng mình. Hiệu quả hơn là âm thanh dày, liên tục ở mức nghe rõ (vẫn vừa phải): tiếng ồn trắng, bản ghi máy sấy, mưa đều. Âm thanh che tiếng khóc của chính bé, giúp cắt vòng lặp khóc-giật mình-khóc; khi bé dịu, hạ âm lượng về mức ngủ bình thường.
Kết hợp âm thanh với chuyển động và vòng tay thay vì thay thế chúng — tổ hợp đó là thứ cha mẹ của các bé dạ đề mô tả nhất quán là bộ đồ nghề đỡ tệ nhất. Cẩm nang dỗ dành của chúng tôi có trình tự thao tác đầy đủ.
Khi nào không phải dạ đề
Sốt, nôn (quá mức trớ thường), bỏ bú, máu trong phân, tăng cân kém, tiếng khóc the thé hay đau đớn khác thường với bé nhà bạn, hoặc khóc kèm mềm oặt hay lơ mơ lạ — không điều nào là dạ đề. Khi nghi ngờ, hãy gọi; loại trừ khả năng chính là mục đích của thăm khám.
Và một lời cho người lớn: hàng giờ tiếng khóc bào mòn hệ thần kinh vững nhất. Nếu thấy tới hạn, đặt bé an toàn nằm ngửa trong nôi và rời đi vài phút. Người chăm bình tĩnh hơn — xem trong giấc ngủ sơ sinh mùa này phần lớn là chuyện hậu cần vượt qua được — là công cụ hữu ích nhất trong phòng.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết là dạ đề chứ không phải đau?
Dạ đề theo khuôn mẫu: cùng khung giờ (thường chiều tối), bé khỏe khoắn giữa các cơn, bú và lớn bình thường. Cơn đau phá khuôn mẫu — khóc giờ lạ, kèm sốt, thay đổi bú hay nôn. Tiếng khóc phá khuôn mẫu xứng đáng một cuộc gọi cho bác sĩ.
Khóc dạ đề bao giờ hết?
Tiếng khóc thường đạt đỉnh quanh sáu tuần và cải thiện rõ trước ba-bốn tháng. Nó sẽ hết — sớm hơn với một số bé, và hiếm khi quá năm tháng.
Thuốc nhỏ giọt hay sữa công thức đặc biệt có trị được dạ đề?
Bằng chứng yếu với phần lớn sản phẩm không kê đơn. Bất cứ gì bé dùng phải qua bác sĩ nhi trước — và hãy nghi ngờ mọi thứ được rao là thuốc chữa.
Tiếng ồn trắng có chữa được dạ đề?
Không — không gì chữa được. Âm thanh dày liên tục khiến cơn ngắn hơn, nhẹ hơn ở nhiều bé, điều rất đáng giá vào một tối khó khăn. Đó là cách xoay xở, không phải thuốc.
Nguồn: Wessel, M. A. và cộng sự, "Paroxysmal Fussing in Infancy", Pediatrics, 1954 · American Academy of Pediatrics (AAP), HealthyChildren.org — "Colic Relief Tips for Parents".